Przedłużenie pomocy dla uchodźców z Ukrainy

Aktualizacja: wrzesień 2026 r. Ten wpis opisuje nowelizację z 2024 r. Terminy poniżej zostały poprawione zgodnie z obecnym stanem prawnym: ochrona czasowa i legalny pobyt na podstawie PESEL UKR obowiązują do 4 marca 2027 r. na mocy ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 203).

Rząd polski zaktualizował ustawę z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Przepisy, które pierwotnie miały wygasnąć 30 czerwca 2024 r., zostały wówczas przedłużone, a po kolejnych nowelizacjach obowiązują obecnie do 4 marca 2027 r. na mocy ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 203).

Przejście z ochrony tymczasowej na pobyt czasowy

Pobyt obywateli Ukrainy posiadających numer PESEL UKR jest legalny do 4 marca 2027 r. Od 1 lipca 2024 r. będą mogli przejść z ochrony tymczasowej na pobyt czasowy, jeśli:

• Zaktualizują swoje dane w bazie PESEL UKR;
• Złożą wniosek elektroniczny do wojewody;
• Posiadali aktywny status UKR na dzień 4 marca 2024 r. oraz w dniu złożenia wniosku;
• Posiadali numer PESEL w Polsce nieprzerwanie przez 365 dni przed złożeniem wniosku.

Wnioski o to zezwolenie (kartę pobytu CUKR) można składać przez portal MOS od 4 maja 2026 r., a nowy status pobytu jest ważny przez trzy lata.

Zakończenie niektórych świadczeń

Od 1 lipca następujące świadczenia zostaną wstrzymane:

• Finansowanie zdjęć;
• Jednorazowe świadczenie pieniężne w wysokości 300 PLN.

Koniec zakwaterowania w domach prywatnych

Od 31 lipca wsparcie finansowe na zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców z Ukrainy będzie realizowane poprzez umowy z wojewodą lub samorządem. Dzienny zasiłek w wysokości 40 PLN dla właścicieli domów prywatnych zostanie wycofany z powodu nadużyć, a pomoc skupi się na ośrodkach zbiorowego zakwaterowania.

Uszczelnienie systemu, zwiększony nadzór wojewodów

Nowelizacja ma na celu uszczelnienie systemu pomocy w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania i zapobieganie nadużyciom. Wojewoda może zapewnić:

• Zbiorowe zakwaterowanie i wyżywienie;
• Punkty recepcyjne;
• Transport związany z zakwaterowaniem lub opieką medyczną;
• Inne niezbędne działania za zgodą ministra.

Pomoc będzie kontynuowana dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w tym:

• Osób z niepełnosprawnościami;
• Osób starszych powyżej 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni);
• Kobiet w ciąży lub z niemowlętami;
• Samotnych opiekunów trojga lub więcej dzieci, z czego jedno poniżej 14 roku życia;
• Małoletnich w pieczy zastępczej.

Świadczenia edukacyjne dla dzieci

Nowelizacja uzależnia świadczenie 800 PLN na dziecko oraz świadczenie „Dobry Start” od uczęszczania do szkoły w polskim systemie edukacji. Świadczenia zostaną wstrzymane, jeśli obecność w szkole nie zostanie potwierdzona.

Objęcie dwóch kategorii cudzoziemców

Ustawa obejmie również:

• Małoletnie dzieci obywateli Ukrainy;
• Małoletnie dzieci małżonków obywateli Ukrainy.

Osoby te będą mogły korzystać z instytucji pomocy przewidzianych w ustawie.

Dostęp do polskiego rynku pracy

Nowelizacja zmienia zasady dostępu obywateli Ukrainy do rynku pracy. Szczegółowe informacje dla pracodawców obejmują:

• Skrócenie terminu powiadomienia o zatrudnieniu z 14 do 7 dni;
• Wymóg nowych powiadomień o zmianach warunków zatrudnienia;
• Obowiązkowe podanie minimalnego wynagrodzenia w powiadomieniu;
• Zobowiązanie obywateli Ukrainy do poinformowania pracodawcy o uzyskaniu zezwolenia na pobyt czasowy.

Uprawnienia zawodów medycznych

Nowelizacja przedłużyła okres nadawania tymczasowych numerów prawa wykonywania zawodu lekarzom lub dentystom udzielającym świadczeń zdrowotnych Ukraińcom oraz przywróciła usługi psychologiczne świadczone przez obywateli Ukrainy od 1 lipca 2024 r. Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. wygasza te uproszczone tryby na zasadach przepisów przejściowych.

Podsumowanie:

Rząd polski utrzymał ochronę czasową dla uchodźców z Ukrainy do 4 marca 2027 r. Kluczowe zmiany obejmują przejście z ochrony tymczasowej na pobyt czasowy, zakończenie niektórych świadczeń, skupienie się na zbiorowym zakwaterowaniu, uszczelnienie nadzoru w celu zapobiegania nadużyciom, uzależnienie świadczeń edukacyjnych od uczęszczania do szkoły, objęcie dodatkowych kategorii cudzoziemców, modyfikację dostępu do rynku pracy oraz przedłużenie uprawnień zawodów medycznych. Zmiany podkreślają wagę spełnienia określonych wymogów i przestrzegania nowych regulacji w celu zapewnienia dalszego wsparcia i dostępu do świadczeń.